Wypadek przy pracy świadczenia z ZUS

Osoby, które uległy wypadkowi przy pracy albo chorobie zawodowej, mają prawo do tzw. świadczeń wypadkowych. ZUS wypłaca następujące świadczenia wypadkowe:

1. zasiłek chorobowy – dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową,
2. świadczenie rehabilitacyjne – dla ubezpieczonego, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy,
3. zasiłek wyrównawczy – dla ubezpieczonego będącego pracownikiem, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
4. jednorazowe odszkodowanie – dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
5. jednorazowe odszkodowanie – dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty,
6. renta z tytułu niezdolności do pracy – dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej,
7. renta szkoleniowa – dla ubezpieczonego, w stosunku do którego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową,
8. renta rodzinna – dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej,
9. dodatek do renty rodzinnej – dla sieroty zupełnej,
10. dodatek pielęgnacyjny,
11. pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne.

ZUS odmówi przyznania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, gdy nie zostanie przedstawiony protokół powypadkowy lub karta wypadku lub gdy w protokole lub karcie wypadku dane zdarzenie nie zostanie uznane za wypadek przy prac. Świadczenia z ubezpieczenia powypadkowego nie przysługują, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia (umyślnie lub powstałe wskutek rażącego niedbalstwa) lub gdy ubezpieczony, będąc w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Wysokość jednorazowego odszkodowania określona jest w art. 12 Ustawy Wypadkowej i przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Wysokość jednorazowego odszkodowania uzależniona jest zatem od dwóch czynników. Pierwszym z nich jest wysokość przeciętnego wynagrodzenia, w stosunku jednak do jednorazowego świadczenia dotyczy to 20% przeciętnego wynagrodzenia i w okresie od dnia od 1 kwietnia 2010 r. do 31 marca 2011 r., zgodnie z obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 lutego 2010 r., w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (M. P. Nr 10, poz. 103) wynosi 621 zł. Do określenia wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia bierze się pod uwagę przeciętne wynagrodzenie obowiązujące w dniu wydania decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania albo odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania. Drugim z elementów jest procentowe ustalenie stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Każdy procent równy jest 621,- złotych (na dzień dzisiejszy).

Kwota ustalonego i przyznanego jednorazowego odszkodowania nie jest kwotą stałą. Może ona ulec podwyższeniu, w sytuacji zwiększenia o co najmniej 10% stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, będących następstwem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, które nastąpiło wskutek pogorszenia się stanu zdrowia. I choć ustawa wprost tego nie artykułuje, to jednak należy przyjąć, że pogorszenie stanu zdrowia (uprawniające do zwiększenia jednorazowego odszkodowania), wynikać winno z wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, z tytułu której zostało przyznane jednorazowe odszkodowanie1. Pogorszenie stanu zdrowia, nawet skutkujące powiększeniem stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, ale wywołane innymi przyczynami, aniżeli związane z wypadkiem lub chorobą, nie może zatem rodzić prawa do żądania zwiększenia wcześniej przyznanego jednorazowego odszkodowania.

Stosownie zaś do art. 12 ust. 3 Ustawy Wypadkowej, odszkodowanie ulega zwiększeniu także w przypadku orzeczenia wobec ubezpieczonego całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Taka możliwość dotyczy także rencisty. Zwiększenie stanowi 3,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia i w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. wynosi 10.860 zł.